Bước vào đại học là một dấu mốc mang theo nhiều thay đổi. Bạn rời môi trường phổ thông quen thuộc, gặp gỡ những người bạn mới và bắt đầu một hành trình với nhiều quyền tự chủ hơn.
Trước những thay đổi trong học tập, các mối quan hệ và cuộc sống hằng ngày, không ít tân sinh viên cảm thấy bỡ ngỡ, lo lắng hoặc tự hỏi liệu những điều mình đang trải qua có “bình thường” hay không.
Trong bài viết này, VHU Tham vấn Tâm lý sẽ cùng bạn tìm hiểu một số thay đổi tâm lý thường gặp khi bước vào đại học. Qua đó, bạn có thể hiểu hơn về bản thân và nhận ra rằng những cảm xúc này không nhất thiết có nghĩa là bạn đang có vấn đề.
1. Băn khoăn về hình ảnh bản thân
Khi bước vào đại học, bạn có thể bắt đầu tự hỏi:
“Mình thực sự giỏi điều gì?”
“Ngành học này có phù hợp với mình không?”
“Mình muốn trở thành người như thế nào?”
Trong giai đoạn đầu, bạn có thể cảm thấy hoang mang, dao động hoặc chưa xác định rõ mình thực sự mong muốn điều gì. Điều này không có nghĩa là bạn không đủ tốt. Ngược lại, đó có thể là một phần trong quá trình khám phá và xây dựng hình ảnh về chính mình.
Đừng vội yêu cầu bản thân phải có ngay tất cả câu trả lời. Việc nhận ra điểm mạnh, điểm cần cải thiện và điều phù hợp với mình cần thời gian cùng nhiều trải nghiệm khác nhau.
2. Bối rối trước phương pháp học tập mới
Phương pháp học ở đại học có thể khác nhiều so với thời phổ thông. Bạn sẽ cần:
- Chủ động đọc và tìm kiếm tài liệu
- Tự xây dựng kế hoạch học tập
- Làm việc nhóm và thuyết trình
- Theo dõi thời hạn hoàn thành bài tập
- Tự chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với kết quả học tập
Nếu trong những ngày đầu, bạn cảm thấy mình chưa quen, học mãi không vào hoặc chưa biết nên bắt đầu từ đâu, đó là điều có thể xảy ra khi bạn đang thích nghi với một môi trường mới.
Bạn không cần phải thành thạo mọi thứ ngay từ đầu. Hãy cho bản thân thời gian để tìm ra phương pháp học phù hợp, bắt đầu từ những mục tiêu nhỏ và chủ động hỏi giảng viên, bạn bè hoặc các bộ phận hỗ trợ khi cần thiết.
3. Thay đổi trong mối quan hệ với gia đình
Khi bước vào đại học, bạn có thể mong muốn:
- Có thêm không gian riêng
- Tự quyết định nhiều vấn đề hơn
- Được gia đình tin tưởng và trao thêm quyền tự chủ
Tuy nhiên, có những lúc bạn vẫn nhớ nhà, nhớ gia đình và mong muốn được trở về. Bạn có thể vừa muốn tự do, vừa cần sự quan tâm, vừa muốn trưởng thành, vừa nhớ cảm giác được chăm sóc.
Những cảm xúc tưởng như đối lập này không phải là điều đáng xấu hổ. Đó có thể là một phần của quá trình học cách tự lập trong khi bạn vẫn duy trì tình yêu thương và sự gắn bó với gia đình.
Khi có những khác biệt trong mong muốn hoặc cách nhìn nhận, bạn có thể chủ động trao đổi với gia đình để hai bên hiểu rõ nhu cầu, kỳ vọng và giới hạn của nhau hơn.
4. Có thêm quyền tự chủ và trách nhiệm
Đại học mang đến nhiều tự do hơn, nhưng đi cùng với đó là những trách nhiệm mới. Bạn có thể phải:
- Quản lý và phân bổ tài chính
- Sắp xếp lịch học, sinh hoạt, vui chơi và làm thêm
- Chủ động theo dõi tiến độ học tập
- Tự đưa ra nhiều quyết định trong cuộc sống
Khi bắt đầu có thêm quyền tự chủ, đôi khi bạn có thể cảm thấy mình đang phải gánh vác quá nhiều thứ cùng lúc. Tuy nhiên, trưởng thành không có nghĩa là bạn phải biết cách xử lý mọi việc ngay lập tức.
Bạn có thể bắt đầu bằng việc xác định những nhiệm vụ quan trọng, lập kế hoạch theo từng bước và tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn. Khả năng tự chủ và chịu trách nhiệm cũng là những kỹ năng cần được rèn luyện theo thời gian.
Cho bản thân thời gian để thích nghi
Bên cạnh những nội dung trên, mỗi tân sinh viên còn có thể trải qua nhiều thay đổi khác trong cảm xúc, suy nghĩ, thói quen và các mối quan hệ.
Bạn không cần phải tự mình hiểu hết mọi cảm xúc hay giải quyết tất cả khó khăn ngay từ những ngày đầu đại học. Có những điều cần thời gian để thích nghi và cũng có những lúc chúng ta cần một người đồng hành để cùng nhìn lại điều mình đang trải qua.
Nếu những cảm xúc, suy nghĩ hoặc khó khăn đang kéo dài, ảnh hưởng đến việc học tập, sinh hoạt hay khiến bạn cảm thấy khó khăn khi tự mình đối diện, VHU Tham vấn Tâm lý luôn sẵn sàng lắng nghe và đồng hành cùng bạn.
.png)